Top 9 điểm tham quan nổi tiếng ở khu di tích Đền Hùng
Khu di tích lịch sử Đền Hùng là nơi linh thiêng tưởng nhớ các Vua Hùng – những người lập nên nước Văn Lang. Không chỉ có ý nghĩa tâm linh, nơi đây còn hấp dẫn du khách bởi kiến trúc cổ kính, cảnh quan thiên nhiên và nhiều điểm tham quan nổi tiếng.
Đền Hạ
Tương truyền: nơi đây mẹ Âu Cơ đó sinh ra bọc trăm trứng, nở thành trăm người con trai, nghĩa "đồng bào" (cùng một bọc) được bắt nguồn từ đây. Khi các con khôn lớn Mẹ Âu Cơ và Cha Lạc Long Quân chia 100 người con: 50 người theo cha xuống miền biển, 49 người theo mẹ lên miền núi, người con cả ở lại làm vua, dựng nên Nhà nước Văn Lang, truyền được 18 đời đều gọi Hùng Vương.
Đền Hạ được xây dựng vào thời Hậu Lê (thế kỷ thứ XVII - XVIII), kiến trúc kiểu chữ nhị (=). Trải qua thời gian, đền được nhiều lần trùng tu tôn tạo vào Thế kỷ XIX - thời nhà Nguyễn; Thế kỷ XX (năm 1997) đền được trùng tu. Năm 2010, UBND thành phố Hà Nội công đức tiền tu bổ tôn tạo như hiện nay.
Đền Hạ
Chùa Thiên Quang
Chùa được xây dựng vào thời Trần (khoảng thế kỷ XIII - XIV), thờ Phật theo phái Đại thừa, với tên gọi "Viễn Sơn Cổ tự". Đến thế kỷ XV, chùa được đổi tên là "Thiên Quang Thiền Tự" (nghĩa là: Chùa có ánh sáng mặt trời chiếu rọi).
Năm 2014 chùa được tu bổ, tôn tạo lại kiến trúc kiểu "Nội công, ngoại quốc". Nhà Tổ được phục dựng lại cùng với hai dãy hành lang đặt tượng 18 vị La Hán. Kinh phí tu bổ tôn tạo lại chùa do UBND thành phố Hà Nội công đức.
Chùa Thiên Quang
Đền Trung
Có tên chữ là Hùng Vương Tổ Miếu (nghĩa là: Miếu Tổ Hùng Vương). Đền được xây dựng vào thời Trần (thế kỷ XIII). Dưới thời Nguyễn (Thế kỷ XIX), đền Trung được xây dựng lại, kiến trúc có ba gian, quay theo hương Nam. Tháng 9 năm 2009, đền Trung được tu bổ, tôn tạo; kiến trúc đền kiểu chữ nhị (=), gồm tiền tế và hậu cung.
Đền Trung thờ thần Núi, thờ 18 đời vua Hùng
Tương truyền, nơi đây Vua Hùng cùng các Lạc Hầu, Lạc Tướng du ngoạn ngắm cảnh và họp bàn việc nước. Vào đời Hùng Vương thứ 6, đó mở cuộc thi để chọn người hiền, tài kế nghiệp. Lang Liêu là người con trai út đã nghĩ ra cách làm bánh chưng vuông (tượng trưng cho đất), bánh giầy tròn (tượng trưng cho trời), cho tình yêu thương đùm bọc của cộng đồng. Vua Hùng khen ngợi bánh thì ngon mà ý thì hay nên đã truyền ngôi cho Lang Liêu nối nghiệp trở thành Hùng Vương thứ 7 (tên húy là Hùng Chiêu Vương)
Đền Trung
Đền Thượng
Nằm trên đỉnh núi Nghĩa Lĩnh, Đền Thượng có tên chữ là "Kính Thiên Lĩnh Điện", nơi các Vua Hùng thực hiện nghi lễ tế trời đất cầu mong mưa thuận gió hòa. Đây là địa điểm trang trọng nhất, nơi lãnh đạo Đảng và Nhà nước dâng hương tri ân Tổ tiên vào ngày mùng 10 tháng 3 âm lịch hàng năm. Cạnh đền có Cột đá thề do Thục Phán dựng lên sau khi được nhường ngôi, nguyện trọn đời bảo vệ giang sơn và hương khói miếu đường.
Đền Thượng
Lăng Hùng Vương
Lăng Hùng Vương tương truyền là mộ của Vua Hùng thứ 6, tọa lạc tại vị trí đắc địa "đầu đội sơn, chân đạp thủy" ngay sát Đền Thượng. Theo sử sách thời Nguyễn, lăng mộ này đã tồn tại hàng nghìn năm và luôn được các triều đại chú trọng thờ phụng, tôn tạo khang trang. Đây là nơi hội tụ linh khí, điểm dừng chân xúc động để con cháu khắp mọi miền thành kính tưởng nhớ về cội nguồn và mồ mả ông cha.
Lăng Hùng Vương
Đền Giếng
Tương truyền: nơi đây hai bà công chúa Tiên Dung và Ngọc Hoa con gái vua Hùng Vương thứ 18 thường đến đây soi gương chải tóc ở giếng Ngọc khi theo cha đi kinh lý qua vùng này. Để tưởng nhớ công lao 2 bà đó giúp dân trị thuỷ, khẩn hoang, trồng lúa nước, nhân dân đó xây dựng đền để phụng thờ muôn đời.
Đền được xây dựng vào thời Nguyễn (Thế kỷ XIX), kiến trúc kiểu chữ Đinh, quay theo hướng Đông - Nam, gồm 02 tòa: Tiền tế và Hậu cung. Trong hậu cung của đền, trước ban thờ hai bà công chúa vẫn còn chiếc giếng Ngọc, nước trong mát quanh năm. Năm 2010 đền được đại trùng tu, tôn tạo và mở rộng thêm kiến trúc như hiện nay. Kinh phí trùng tu, tôn tạo do Công ty Cổ phần Công nghiệp Mỏ xây dựng Đông Bắc - tỉnh Quảng Ninh công đức.
Tại khu vực đền Giếng, ngày 19 tháng 9 năm 1954, Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm viếng Đền Hùng, thắp hương viếng Tổ tiên và chọn đền Giếng làm nơi gặp mặt và nói chuyện với cán bộ Sư đoàn 308 - Đại Đoàn quân Tiên Phong để giao nhiệm vụ tiếp quản Thủ đô, Bác đã căn dặn:
"Các vua Hùng đã có công dựng nước
Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước"
Đền Giếng
Đền thờ Tổ Mẫu Âu Cơ
Được xây dựng trên đỉnh núi Vặn (tên tự là Ốc Sơn), có độ cao 171m so với mặt biển. Đền được khởi công xây dựng tháng 8 năm 2001 và khánh thành tháng 01 năm 2005. Từ chân núi lên tới đền qua 553 bậc đá.
Đền thờ Tổ mẫu Âu Cơ kiến trúc kiểu chữ Đinh, gồm hai toà: đại bái và hậu cung. Kết cấu kiến trúc đền được xây dựng theo kiểu truyền thống kết hợp hiện đại. Các hoạ tiết trang trí làm mô phỏng theo hoa văn trên trống đồng Đông Sơn được cách điệu như: hình ảnh người giã gạo, hình ảnh chim lạc, mái làm đầu đao cong vút kiểu cánh chim Lạc.
Theo truyền thuyết kể rằng: Khi mẹ Âu Cơ kết duyên cùng cha Lạc Long Quân ở động Lăng Sương (nay thuộc xã Trung Nghĩa, huyện Thanh Thuỷ, tỉnh Phú Thọ). Bà có mang đến ba năm, ba tháng, mười ngày thì trở về núi Hùng (khu vực đền Hạ, núi Nghĩa Lĩnh ngày nay), bà trở dạ và sinh ra một bọc trăm trứng, sau nở thành trăm người con trai. Nguồn gốc của cộng đồng người Việt, nghĩa “ Đồng bào” (cùng một bọc) được xuất xứ từ đây.
Đền thờ Tổ Mẫu Âu Cơ
Đền thờ Quốc Tổ Lạc Long Quân
Đền thờ Quốc Tổ Lạc Long Quân được xây dựng từ năm 2007 trên đồi Sim, TP Việt Trì và chính thức khánh thành năm 2009. Quần thể đền gồm ba tòa chính theo kiểu chữ Đinh cùng các công trình phụ trợ, kết hợp hài hòa giữa kiến trúc truyền thống và hiện đại. Điểm nhấn là tượng Lạc Long Quân ngồi trên ngai, nặng 1,5 tấn, được chế tác tinh xảo. Kiến trúc của đền lấy cảm hứng từ hoa văn chim Lạc và trống đồng, trở thành không gian linh thiêng để tri ân vị Quốc Tổ – người cha của dân tộc.
Đền thờ Quốc Tổ Lạc Long Quân
Bảo tàng Hùng Vương
Bảo tàng Hùng Vương được xây dựng năm 1986 và khánh thành dịp Giỗ Tổ năm 1993, mang kiến trúc hình vuông tượng trưng cho chiếc bánh chưng – biểu tượng đất vuông của người Việt cổ. Bảo tàng lưu giữ và trưng bày hiện vật từ các văn hóa Phùng Nguyên, Đồng Đậu, Gò Mun đến Đông Sơn, minh chứng cho quá trình dựng nước Văn Lang.
Bảo tàng Hùng Vương
Tham quan khu di tích Đền Hùng Phú Thọ là hành trình vừa tìm về cội nguồn dân tộc, vừa thưởng ngoạn vẻ đẹp kiến trúc và thiên nhiên hài hòa. Từ những ngôi đền linh thiêng đến các công trình văn hóa đặc sắc, mỗi điểm đến đều mang đến trải nghiệm đáng nhớ.
