Thủy Tổ Quốc Mẫu – người mẹ đầu tiên của dân tộc Việt Nam
Đền Tiên tọa lạc tại khu Tiên Cát, phường Thanh Miếu, là một trong những di tích tiêu biểu gắn liền với kinh đô Phong Châu – trung tâm của Nhà nước Văn Lang thời các Vua Hùng. Đây là ngôi đền thờ Thủy Tổ Quốc Mẫu, hay còn gọi là Ngọc Nữ Thần Long, Hoàng hậu của Vua Kinh Dương Vương, thân mẫu của Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân và là bà nội của các Vua Hùng trong bọc trăm trứng.
Tượng Mẫu Thần Long ở chính giữa với các vị hoàng tử, công chúa.
Trong không gian linh thiêng của hậu cung, mùi hương trầm lan tỏa hòa quyện cùng khói hương bảng lảng, tạo nên cảm giác trầm mặc, trang nghiêm. Mỗi dịp lễ giỗ Mẫu, hàng nghìn người dân và du khách thập phương lại về đây dâng hương tưởng niệm, bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với người mẹ khởi nguồn của dân tộc Việt.
Đền Tiên có vị thế phong thủy đặc biệt, phía trước là dòng sông Thao chảy về hợp lưu Tam Giang Bạch Hạc – nơi gặp gỡ của ba con sông lớn Hồng, Đà, Lô; phía sau là thế núi tựa sơn vững chãi. Không gian sông núi hài hòa tạo nên linh địa hội tụ khí thiêng, được Nhân dân xem là nơi ban phúc cho muôn đời con cháu.
Theo truyền thuyết, trong một lần du ngoạn, Vua Kinh Dương Vương gặp Ngọc Nữ Thần Long – con gái của Động Đình Quân tại hồ Động Đình. Nhận thấy đây là duyên trời định, nhà vua đón nàng về Phong Châu và lập làm Hoàng hậu. Sau khi sinh ra Lạc Long Quân và hoàn thành mẫu phận, Mẫu Thần Long hóa về trời, được hai người chị em kết nghĩa là Thủy Tinh Ngọc Nữ và Bạch Hoa Ngọc Nữ nghênh đón.
Đội tế nam, tế nữ trong ngày giỗ Mẫu 10/10 Âm lịch.
Để tưởng nhớ công ơn sinh thành dưỡng dục của mẹ, Lạc Long Quân đã truyền cho dân lập đền thờ ngay tại cung Tiên Cát; giao cho ba vị hoàng tử là Cự Linh Thần Tướng, Ất Linh Lang và Linh Thông Thủy trấn giữ, bảo vệ lăng miếu. Trải qua các triều đại Đinh, Lê, Lý, Trần, Hậu Lê và Nguyễn, đền Tiên đều được sắc phong, tu bổ, trở thành nơi thờ tự linh thiêng, hương khói muôn đời.
Do chiến tranh, ngôi đền từng bị tàn phá nặng nề, chỉ còn lại nền móng cũ. Đến năm 2000, với sự công đức của Nhân dân, đền được phục dựng cách vị trí cũ khoảng 500m. Công trình mang kiến trúc chữ Đinh gồm nhà Đại bái và Hậu cung, mái lợp ngói mũi hài, nền gạch đỏ, toát lên vẻ cổ kính, trang nghiêm.
Hậu cung đền thờ sáu pho tượng được dát vàng: chính giữa là tượng Mẫu Thần Long; hai bên là Thủy Tinh Ngọc Nữ và Bạch Hoa Ngọc Nữ; phía dưới là ba vị hoàng tử trấn giữ đền. Các chi tiết chạm khắc tứ linh, trống đồng và phù điêu sơn thủy tượng trưng cho ngũ hành thể hiện trình độ nghệ thuật và giá trị tâm linh sâu sắc.
Năm 2003, Đền Tiên được UBND tỉnh Phú Thọ xếp hạng Di tích lịch sử – văn hóa. Hằng năm, vào ngày sinh 5/5 Âm lịch và ngày hóa 10/10 Âm lịch của Mẫu, đền tổ chức lễ tế long trọng, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách về chiêm bái.
Bà con Nhân dân trong vùng và du khách thập phương thắp ném tâm hương tưởng nhớ đến người mẹ đầu tiên của dân tộc Việt.
Là nơi thờ phụng người mẹ đầu tiên của dân tộc Việt Nam, Đền Tiên không chỉ là di tích lịch sử – văn hóa tiêu biểu của vùng Đất Tổ mà còn là biểu tượng thiêng liêng của tinh thần tri ân nguồn cội, nhắc nhở các thế hệ hôm nay và mai sau luôn ghi nhớ cội nguồn Tiên Rồng.
Nguồn: baophutho.vn
