Ngày di sản văn hóa Việt Nam cùng hoạt động tu bổ, tôn tạo nhằm phát huy giá trị di sản văn hóa tại Khu di tích lịch sử Đền Hùng
Đền Hùng và tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương – biểu tượng trường tồn của dân tộc Việt
Lịch sử bảo tồn di sản văn hóa Việt Nam ghi dấu mốc quan trọng vào ngày 23/11/1945, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 65/SL – văn bản pháp lý đầu tiên khẳng định việc bảo tồn cổ tích là công việc quan trọng và cần thiết cho công cuộc kiến thiết nước nhà. Trải qua nhiều thập kỷ, với sự ra đời của Luật Di sản Văn hóa năm 2001 và quyết định lấy ngày 23/11 hằng năm là Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam, công tác bảo vệ và phát huy các giá trị truyền thống đã trở thành nhiệm vụ chiến lược. Trong dòng chảy đó, Khu di tích lịch sử Đền Hùng luôn đứng ở vị trí trung tâm, là biểu tượng thiêng liêng và là niềm tự hào của mỗi người con mang dòng máu Lạc Hồng.
Sắc lệnh số 65/SL
Đền Hùng và Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương tại Phú Thọ là những di sản văn hóa vật thể và phi vật thể độc đáo, mang đậm bản sắc riêng biệt của dân tộc Việt Nam. Với giá trị lịch sử vô giá, năm 2009, Thủ tướng Chính phủ đã xếp hạng nơi đây là Di tích quốc gia đặc biệt. Đến năm 2012, UNESCO chính thức ghi danh Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Sự công nhận quốc tế này một lần nữa khẳng định sức sống mãnh liệt và bền bỉ của di sản, vốn đã được gìn giữ qua suốt chiều dài lịch sử từ các triều đại phong kiến đến kỷ nguyên hiện đại.
Hành trình tu bổ và bảo tồn di sản qua các thời kỳ lịch sử
Trong suốt hành trình phát triển, Khu di tích lịch sử Đền Hùng luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt từ Nhà nước và chính quyền địa phương. Ngay từ thời triều Nguyễn, kinh phí đã được cấp để tu bổ Đền Thượng, Lăng Hùng Vương, Đền Giếng và xây dựng thêm các nhà Công quán, cổng dưới chân núi. Sau khi đất nước thống nhất, dưới ánh sáng của các Nghị quyết Trung ương về văn hóa, tỉnh Phú Thọ đã đẩy mạnh hoạt động tôn tạo các đền, chùa trên núi Nghĩa Lĩnh. Đặc biệt từ năm 2007, đợt đại trùng tu các kiến trúc Đền Hạ, Đền Trung, Đền Thượng cùng việc xây dựng Đền thờ Tổ Mẫu Âu Cơ và Đền thờ Quốc Tổ Lạc Long Quân đã tạo nên một không gian tâm linh uy nghiêm và hoàn chỉnh.
Du khách tham quan và hành hương tại Khu di tích dịp lễ hội
Những nỗ lực tôn tạo và phát huy giá trị di sản trong giai đoạn hiện nay
Những năm gần đây, công tác bảo tồn tại Đền Hùng được triển khai bài bản với sự hỗ trợ từ nguồn vốn đầu tư công và xã hội hóa. Các hạng mục công trình được tu bổ khang trang trên nguyên tắc giữ nguyên giá trị di tích gốc, đảm bảo tính bền vững cho "không gian thực hành tín ngưỡng". Bên cạnh việc chống thấm dột, chống mối mọt thường xuyên, Khu di tích còn chú trọng chỉnh trang cảnh quan khu vực Ngã 5 Đền Giếng và lắp đặt hệ thống chiếu sáng hiện đại. Những nỗ lực này không chỉ đáp ứng nhu cầu tham quan, chiêm bái của đồng bào cả nước mà còn nâng tầm Đền Hùng trở thành một điểm du lịch tâm linh hấp dẫn bậc nhất.
Tuyên truyền phát huy giá trị di sản tại Bảo tàng Hùng Vương Di tích lịch sử Đền Hùng
Định hướng bảo tồn và lan tỏa giá trị di sản trong kỷ nguyên mới
Để di sản tiếp tục phát huy giá trị trong giai đoạn 2021 - 2026, Khu di tích lịch sử Đền Hùng đặt ra các nhiệm vụ trọng tâm là thực hiện nghiêm Luật Di sản văn hóa và nâng cao năng lực nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ. Việc tổ chức các lớp tập huấn trao truyền nghi lễ cho người dân địa phương – chủ thể thực sự của di sản – đang được đẩy mạnh. Đồng thời, công tác phối hợp với các cơ quan truyền thông và giáo dục để đưa di sản vào trường học thông qua mô hình tour du lịch học đường sẽ giúp thế hệ trẻ bồi đắp lòng tự tôn dân tộc và ý thức trách nhiệm gìn giữ báu vật của cha ông.
Chương trình “Du lịch học đường” thu hút đông đảo học sinh tham gia
Bằng trách nhiệm và sự tâm huyết, tập thể cán bộ và người lao động tại Khu di tích đang nỗ lực mỗi ngày để Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương thực sự là điểm tựa tâm linh vững chắc. Trong nhịp sống đương đại, di sản thiêng liêng này sẽ tiếp tục được người dân tự nguyện thực hành và trao truyền, để mạch nguồn cội nguồn mãi mãi trường tồn cùng sự phát triển phồn vinh của đất nước Việt Nam.
Nguồn: Ông Lê Trường Giang
