Lời thề thiêng trên đỉnh Nghĩa Lĩnh – Biểu tượng bất diệt của ý chí và cội nguồn dân tộc

Núi Nghĩa Lĩnh (xã Hy Cương, thành phố Việt Trì) – nơi tọa lạc Khu Di tích lịch sử Đền Hùng, từ lâu được xem là không gian hội tụ linh khí trời đất, mạch nguồn hình thành và phát triển của dân tộc Việt Nam. Không chỉ là nơi thờ phụng các Vua Hùng – Tổ tiên chung của dân tộc, Đền Hùng còn là chứng nhân lịch sử cho những lời thề, quyết định và tư tưởng lớn, gắn liền với vận mệnh quốc gia qua nhiều thời kỳ.

Cột đá thề – Dấu ấn lịch sử thời đại Hùng Vương

Bên phải Điện Kính Thiên, tại Đền Thượng trên đỉnh Nghĩa Lĩnh, hiện còn cột đá thề bằng mã não nguyên khối cao hơn 3 mét (tính cả bệ). Đây là biểu tượng linh thiêng gắn với sự kiện Thục Phán An Dương Vương nhận sự trao truyền cơ nghiệp từ Hùng Duệ Vương – Vua Hùng thứ 18 vào năm 258 trước Công nguyên.

Theo truyền thuyết, khi Hùng Duệ Vương cuối đời không có con trai nối ngôi, việc lựa chọn người kế vị từng đứng trước nguy cơ dẫn đến xung đột, gây tổn hại cho muôn dân. Trước đại nghĩa dân tộc, Tản Viên Sơn Thánh đã khuyên nhà vua nhường ngôi cho Thục Phán để tránh cảnh “nồi da nấu thịt”. Nhận lấy cơ đồ, Thục Phán trở về núi Nghĩa Lĩnh, lập đàn tế cáo trời đất, dựng cột đá thề và phát nguyện giữ gìn giang sơn, tiếp nối sự nghiệp dựng nước của các Vua Hùng.

Lời thề ấy không chỉ thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn” mà còn khẳng định tinh thần kế thừa, thống nhất và bền vững của quốc gia Văn Lang – Âu Lạc trong buổi đầu lịch sử dân tộc.

Trải qua biến thiên của thời gian, cột đá thề nguyên bản đã không còn. Đến những năm 1960, ngành Văn hóa tiến hành dựng lại biểu tượng cột đá thề như một cách nhắc nhớ về tinh thần đoàn kết dân tộc. Năm 2010–2011, cột đá mã não nguyên khối được tôn tạo, dựng lại tại vị trí trung tâm cột cũ, hài hòa với cảnh quan và kiến trúc linh thiêng trên đỉnh Nghĩa Lĩnh.

Cột đá thề trên đỉnh Nghĩa Lĩnh

Đỉnh Nghĩa Lĩnh – Không gian linh thiêng của những lời thề thời đại mới

Không chỉ ghi dấu ấn thời đại Hùng Vương, đỉnh Nghĩa Lĩnh còn là nơi chứng kiến những thời khắc thiêng liêng của lịch sử hiện đại.

Sáng mùng 10 tháng 3 năm 1946 (Âm lịch), trong bối cảnh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa non trẻ đang đứng trước muôn vàn thử thách, Giỗ Tổ Hùng Vương đầu tiên sau Cách mạng Tháng Tám đã trở thành sự kiện chính trị – văn hóa có ý nghĩa đặc biệt. Thay mặt Chính phủ, cụ Huỳnh Thúc Kháng – Bộ trưởng Bộ Nội vụ đã về Đền Hùng dâng hương, thực hiện lễ thượng cờ đầu tiên của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trên núi Nghĩa Lĩnh.

Tại Điện Kính Thiên, cụ Huỳnh Thúc Kháng trang trọng dâng lên bàn thờ Tổ tấm bản đồ Việt Nam và thanh bảo kiếm, biểu trưng cho ý chí giữ nước, khẳng định quyết tâm bảo vệ chủ quyền quốc gia trước mọi nguy cơ xâm lăng. Lá cờ đỏ sao vàng lần đầu tung bay trên đỉnh Nghĩa Lĩnh đã khẳng định với thế giới rằng dân tộc Việt Nam là một dân tộc có cội nguồn, có lịch sử và bản sắc văn hóa lâu đời.

Lời Bác Hồ tại Đền Hùng – Mệnh lệnh thiêng liêng của thời đại Hồ Chí Minh

Ngày 19/9/1954, sau chiến thắng Điện Biên Phủ lịch sử, trước khi về tiếp quản Thủ đô Hà Nội, Chủ tịch Hồ Chí Minhđã chọn Đền Hùng làm nơi gặp gỡ, nói chuyện với cán bộ, chiến sĩ Đại đoàn Quân Tiên phong (Sư đoàn 308). Trong hoàn cảnh lịch sử đặc biệt, việc Bác Hồ về Đền Hùng mang ý nghĩa sâu sắc, thể hiện sự nối tiếp mạch nguồn truyền thống dựng nước và giữ nước của dân tộc.

Tại đây, Bác căn dặn bộ đội phải giữ nghiêm kỷ luật, bảo vệ tài sản, tính mạng của Nhân dân, giữ gìn trật tự an ninh, xây dựng hình ảnh quân đội cách mạng “từ Nhân dân mà ra, vì Nhân dân mà phục vụ”. Đặc biệt, câu nói bất hủ của Người:

“Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”

đã trở thành lời thề thiêng liêng, mệnh lệnh của lịch sử, được khắc sâu trong tâm khảm mỗi người con đất Việt.

Đền Giếng – nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh gặp gỡ Đại đoàn Quân Tiên phong (19/9/1954)

Đền Hùng – Nơi kết nối quá khứ, hiện tại và tương lai dân tộc

Ngày nay, mỗi dịp Giỗ Tổ Hùng Vương (mùng 10 tháng 3 Âm lịch), lãnh đạo Đảng, Nhà nước và đồng bào cả nước lại thành kính về Đền Hùng dâng hương tri ân Tổ tiên, khẳng định tinh thần đại đoàn kết dân tộc, ý chí giữ gìn non sông gấm vóc.

Những lời thề trên đỉnh Nghĩa Lĩnh – từ thời Hùng Vương dựng nước, qua các giai đoạn đấu tranh giành độc lập, đến thời đại Hồ Chí Minh – đã và đang hòa quyện, tạo thành sức mạnh tinh thần bền bỉ, hun đúc lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm và niềm tự hào dân tộc cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Nguồn: Theo Báo Phú Thọ (baophutho.vn)