Khu rừng Quốc gia Đền Hùng – được ví như "lá phổi xanh" bao bọc mạch nguồn dân tộc
Khu rừng Quốc gia Đền Hùng
Khu di tích lịch sử Đền Hùng không chỉ là nơi thờ tự các vị Vua Hùng đã có công dựng nước mà còn là biểu tượng tinh thần cao quý nhất của người Việt. Nằm trọn trong quần thể linh thiêng này, khu rừng Quốc gia Đền Hùng hiện lên như một bức tường thành xanh vĩnh cửu, vừa che chở cho các kiến trúc đền đài cổ kính, vừa là nơi lưu giữ những giá trị sinh học quý báu của quốc gia.

Không gian của rừng Quốc gia Đền Hùng tỏa bóng mát cho người dân về hành lễ
Kho tàng đa dạng sinh học giữa lòng di tích
Được thành lập theo Quyết định số 89/2002/QĐ-TTg ngày 12/7/2002, khu rừng Quốc gia Đền Hùng sở hữu tổng diện tích 538 ha, trong đó có 32 ha được bảo vệ nghiêm ngặt. Hệ sinh thái thực vật tại đây vô cùng phong phú; chỉ riêng núi Nghĩa Lĩnh đã hội tụ 636 loài thực vật thuộc 144 họ. Nhiều loài cây quý hiếm mang giá trị khoa học cao như Trầm hương, Kim giao, Gõ đỏ hay Chò nâu đang được gìn giữ cẩn thận. Đặc biệt, du khách khi hành hương về đây sẽ không khỏi trầm trồ trước cây vạn tuế với tuổi đời trên 800 năm, một chứng nhân sống cho sự trường tồn của mạch nguồn dân tộc.
Hệ động vật tại rừng quốc gia cũng không kém phần đa dạng với 157 loài côn trùng và nhiều loài động vật có xương sống. Trong đó, có tới 59 loài chim, 13 loài thú và nhiều loài bò sát, lưỡng cư khác. Đáng chú ý, nơi đây còn là mái nhà của 7 loài động vật quý hiếm có tên trong Sách đỏ Việt Nam, tạo nên một hệ sinh thái hoàn chỉnh, cân bằng.

Góc nhìn tổng quan từ trên cao của rừng Quốc gia Đền Hùng và các Đền tại Khu di tích
Không gian văn hóa tâm linh gắn liền với môi trường sinh thái
Rừng tại Đền Hùng không chỉ đóng vai trò bảo vệ môi trường mà còn là một phần không thể tách rời của không gian văn hóa tâm linh. Sự xanh tốt của đại ngàn tôn thêm vẻ uy nghiêm, tĩnh mịch cho những ngôi đền trên núi Nghĩa Lĩnh. Trong giai đoạn hiện nay, việc phát triển khu rừng này còn bám sát Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh và Chiến lược phát triển lâm nghiệp Việt Nam giai đoạn 2021–2030. Nhiệm vụ cấp thiết đặt ra là phải quản lý bền vững tài nguyên rừng, bảo tồn đa dạng sinh học để ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu, đồng thời nâng cao giá trị cảnh quan cho vùng đất Tổ.
Những dấu ấn xanh năm 2025 và mục tiêu năm 2026
Trong năm 2025, Khu di tích đã phát động mạnh mẽ chương trình trồng cây kỷ niệm ngày Bác Hồ về thăm Đền Hùng. Hoạt động này đã nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình từ UBND xã Hy Cương, phường Vân Phú cùng các doanh nghiệp lớn như Công ty cổ phần Supe phốt phát và hoá chất Lâm Thao, Công ty nhôm Sông Hồng. Kết quả, hơn 3.000 cây xanh thuộc các loài quý như Chò chỉ, Kim giao, Ban, Muồng hoàng yến đã được trồng bổ sung, hiện đang sinh trưởng rất tốt, góp phần làm tươi mát thêm các khu vực hồ cảnh quan.
Bước sang năm 2026, Khu di tích tiếp tục hiện thực hóa tinh thần “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ” với mục tiêu trồng mới trên 3.500 cây xanh. Đây là lời mời gọi đầy ý nghĩa gửi tới các đơn vị, doanh nghiệp và mỗi cá nhân hãy cùng chung tay góp sức để cảnh quan Đền Hùng ngày càng xanh - sạch - đẹp.
Phát triển rừng gắn liền với bảo tồn di sản là nhiệm vụ bền bỉ. Khi cánh rừng phát triển xanh tốt, không chỉ du lịch sinh thái được nâng tầm mà nhận thức của cộng đồng về vai trò của thiên nhiên cũng được nâng cao. Một cánh rừng đại ngàn hài hòa sẽ mãi là điểm tựa vững chắc cho vẻ linh thiêng của Đền Hùng, nơi mỗi người Việt tìm thấy sự bình yên và tự hào về nguồn cội.