Kho báu xanh nơi non thiêng Nghĩa Lĩnh: Tìm hiểu các loài cây quý tại Đền Hùng
Những "vị bách niên" chứng nhân lịch sử và tâm linh
Trong số những cây đại thụ tại Đền Hùng, tiêu biểu nhất là cây cổ thụ Vạn Tuế hơn 800 năm tuổi tọa lạc tại Chùa Thiên Quang. Với tuổi đời gần một thiên niên kỷ, cây Vạn Tuế này đã chứng kiến bao thăng trầm của lịch sử dân tộc từ thời nhà Trần. Điểm đặc biệt của cây là tán có 3 ngọn rất đẹp, được người dân tin rằng đây là biểu tượng cho ba miền Bắc - Trung - Nam gắn kết không thể tách rời của nước Việt. Dù từng bị bão quật gãy ngọn cao nhất, nhưng nhờ nỗ lực cứu chữa và chăm sóc của Ban quản lý, "cụ" đã hồi sinh mạnh mẽ, tiếp tục là minh chứng cho sức sống trường tồn nơi đất thiêng.
Bên cạnh cây Vạn Tuế, hệ thống cây đại cổ thụ tại các đền cũng mang đậm giá trị tâm linh và thẩm mỹ. Tại Chùa Thiên Quang, đền Trung, đền Thượng và đền Giếng đều hiện diện những gốc đại có cành lá xum xuê, kích thước to lớn tương đương với những cây đại 500 năm tuổi tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám ở Hà Nội. Ngoài ra, tại khu vực Đại Môn còn lưu giữ một cây thông cổ thụ khoảng 300 năm tuổi, là cá thể cuối cùng còn sót lại trong bộ bốn cây thông do người dân xã Hy Cương trồng từ xa xưa. Những cây sui trên đền Thượng và cây trám ở ngã ba đền Giếng cũng góp phần làm nên hồn cốt lịch sử, tạo nên sự trang nghiêm cho toàn bộ khu di tích.
Rừng Quốc gia tại Khu di tích lịch sử Đền Hùng
Gốc cây đại thụ khoảng 500 tuổi tại Đền Hùng
Cây Vạn Tuế cổ thụ hơn 800 năm tuổi trước cửa Chùa Thiên Quang
Kho tàng đa dạng sinh học và nỗ lực bảo tồn mầm xanh
Rừng Quốc gia Đền Hùng hiện là nơi trú ngụ của 636 loài thực vật, tập trung chủ yếu ở khu vực rừng tự nhiên rộng hơn 18,7 ha trên núi Nghĩa Lĩnh. Tại đây, du khách có thể tìm thấy hàng loạt loài cây gỗ quý hiếm như: cẩu tích, tuế lược, gõ đỏ, trầm hương, vù hương, sưa và kơ-nia. Không chỉ có thực vật, rừng Đền Hùng còn ghi nhận 175 loài động vật, bao gồm cả những loài có tên trong Sách Đỏ Việt Nam như chim bói cá lớn, tê tê, tắc kè và hổ mang, minh chứng cho một môi trường sinh thái được bảo vệ nghiêm ngặt và phát triển tự nhiên.
Rừng Quốc gia Đền Hùng được giữ gìn, bảo vệ nghiêm ngặt
Để giữ cho rừng Đền Hùng luôn xanh mát, công tác quản lý và trồng bổ sung rừng được thực hiện thường xuyên mỗi dịp Xuân về. Các loài cây bản địa như chò chỉ, lát hoa, tếch, sưa và sao đen liên tục được trồng dặm nhằm nâng cao độ che phủ và tính đa dạng sinh học. Theo ông Lê Trường Giang, việc bảo tồn những cây cổ thụ quý hiếm song song với giữ gìn diện tích rừng nguyên sinh là nhiệm vụ thiêng liêng. Đây không chỉ là trách nhiệm bảo vệ tài nguyên mà còn thể hiện lòng hiếu thuận của các thế hệ con cháu đối với Tổ tiên, giúp điểm đến tâm linh này mãi trường tồn cùng dân tộc.
