Phú Thọ mở rộng không gian phát triển văn hóa, thể thao và du lịch sau sáp nhập tỉnh
Sau quá trình hợp nhất ba tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình, một diện mạo phát triển hoàn toàn mới đang dần hình thành, tạo nên không gian kinh tế – văn hóa – du lịch rộng lớn, giàu tiềm năng và có tính liên kết cao. Trong bức tranh tổng thể ấy, Phú Thọ giữ vai trò trung tâm với vị thế là vùng Đất Tổ linh thiêng – nơi hội tụ cội nguồn dân tộc Việt Nam, đồng thời trở thành điểm kết nối các giá trị di sản, thiên nhiên và bản sắc văn hóa vùng trung du, miền núi phía Bắc.
Khẳng định vị thế mới từ tiềm năng phát triển văn hóa, thể thao và du lịch Đất Tổ sau sáp nhập tỉnh Phú Thọ
Không gian di sản mở rộng – nền tảng cho phát triển bền vững
Theo thống kê, đến giữa năm 2025, tỉnh Phú Thọ có gần 2.800 di tích lịch sử, văn hóa, trong đó gần 1.000 di tích đã được xếp hạng các cấp, bao gồm nhiều di tích quốc gia đặc biệt. Việc sáp nhập với Hòa Bình và Vĩnh Phúc đã bổ sung thêm hệ thống di sản khảo cổ, kiến trúc và văn hóa dân gian đặc sắc, hình thành một quần thể di sản liên hoàn từ văn hóa Sơn Vi, Hòa Bình đến Phùng Nguyên, Đồng Đậu, Gò Mun, Đông Sơn – khẳng định rõ nét vai trò cái nôi hình thành Nhà nước Văn Lang.
Đền Hùng Phú Thọ là khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt
Bên cạnh di sản vật thể, kho tàng di sản phi vật thể của tỉnh cũng đặc biệt phong phú với gần 2.000 di sản được kiểm kê. Nổi bật trong số đó là các di sản được UNESCO ghi danh như Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương, Hát Xoan Phú Thọ cùng các thực hành văn hóa lan tỏa như Ca trù, Kéo co, Tín ngưỡng Tam phủ của người Việt.
Bảo tồn di sản gắn với đời sống và phát triển du lịch
Những năm qua, tỉnh Phú Thọ đã triển khai đồng bộ nhiều cơ chế, chính sách nhằm bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa gắn với phát triển kinh tế – xã hội. Công tác tu bổ, tôn tạo di tích được đẩy mạnh, với hàng trăm lượt di tích được đầu tư chống xuống cấp. Đồng thời, các lễ hội truyền thống như Lễ hội Đền Hùng, Lễ hội Tây Thiên, Lễ hội Khai hạ Mường Bi, Lễ hội đền Mẫu Âu Cơ… ngày càng được tổ chức bài bản, trang nghiêm, trở thành điểm nhấn thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước.
Song song với đó, đời sống văn hóa cơ sở được chú trọng phát triển thông qua các hoạt động nghệ thuật, chiếu phim lưu động, tuyên truyền văn hóa tại vùng sâu, vùng xa. Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” từng bước đi vào chiều sâu, góp phần nâng cao chất lượng đời sống tinh thần và giữ gìn bản sắc văn hóa cộng đồng.
Du lịch bứt phá từ lợi thế cộng hưởng vùng
Sau sáp nhập, Phú Thọ sở hữu hệ thống tài nguyên du lịch đa dạng hiếm có, kết hợp hài hòa giữa du lịch tâm linh, sinh thái, nghỉ dưỡng và du lịch cộng đồng. Những điểm đến nổi bật như Khu di tích lịch sử Đền Hùng, Tam Đảo, hồ Hòa Bình, Tây Thiên… đang được định hướng phát triển thành các cực tăng trưởng du lịch quan trọng, kết nối thuận lợi với Hà Nội và vùng Thủ đô.
Du lịch cộng đồng tiếp tục là một điểm sáng, đặc biệt tại các bản làng dân tộc Mường, Dao, Thái… nơi vẫn lưu giữ được kiến trúc nhà sàn, nghề thủ công truyền thống và các sinh hoạt văn hóa đặc trưng. Mô hình du lịch cộng đồng không chỉ mang lại sinh kế bền vững cho người dân mà còn góp phần bảo tồn hiệu quả các giá trị văn hóa bản địa.
Nghệ thuật hát Xoan đã và đang được các nghệ nhân gìn giữ và lan tỏa giá trị văn hóa rất riêng của miền quê Phú Thọ
Thể thao – động lực quảng bá hình ảnh địa phương
Lĩnh vực thể thao cũng ghi dấu ấn rõ nét khi Phú Thọ nhiều lần đăng cai các giải đấu quy mô quốc gia và quốc tế, qua đó khẳng định năng lực tổ chức sự kiện và chất lượng hạ tầng thể thao. Thành tích thể thao đỉnh cao và phong trào rèn luyện thể dục thể thao quần chúng phát triển rộng khắp đã góp phần nâng cao hình ảnh một Phú Thọ năng động, hiện đại và giàu sức sống.
Hướng tới tầm nhìn dài hạn trong kỷ nguyên mới
Trong giai đoạn tới, tỉnh Phú Thọ xác định phát triển văn hóa và con người là trụ cột, coi văn hóa là nguồn lực nội sinh quan trọng cho phát triển bền vững. Việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý và quảng bá di sản, xây dựng bản đồ số văn hóa, phát triển sản phẩm du lịch đặc thù và công nghiệp văn hóa được xem là những hướng đi chiến lược.
Với lợi thế “thiên thời – địa lợi – nhân hòa”, cùng sự đồng lòng của chính quyền và Nhân dân, Phú Thọ đang đứng trước cơ hội lớn để khẳng định vị thế mới, trở thành trung tâm văn hóa – du lịch đặc sắc của khu vực, xứng đáng với vai trò vùng Đất Tổ – nơi khởi nguồn của dân tộc Việt Nam.
