Phú Thọ đẩy mạnh quy hoạch di tích quốc gia gắn với phát triển bền vững
Tỉnh Phú Thọ đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp trong công tác quy hoạch, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, coi đây là nền tảng quan trọng để phát triển du lịch bền vững, phục vụ đời sống văn hóa tinh thần của Nhân dân.
Theo đại diện Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Phú Thọ, quan điểm xuyên suốt của tỉnh là bảo tồn di sản phải đi đôi với phát huy giá trị, gắn chặt với phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng đời sống văn hóa cộng đồng. Trên cơ sở đó, tỉnh đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ như: đầu tư tu bổ, tôn tạo di tích; chính sách cho người trực tiếp trông coi di tích; hỗ trợ nghệ nhân được Nhà nước phong tặng danh hiệu; triển khai kế hoạch chống xuống cấp di tích; thực hiện các đề án bảo tồn và phát huy giá trị di sản hát Xoan, văn hóa Mường và “Nền văn hóa Hòa Bình”.
Trải nghiệm hát Xoan
Công tác lập và triển khai quy hoạch di tích được tỉnh đặc biệt quan tâm. Nhiều di tích quốc gia và quốc gia đặc biệt đang được triển khai quy hoạch như Khu di tích lịch sử Đền Hùng, hang xóm Trại và mái đá làng Vành, đình Thổ Tang, tháp Bình Sơn, khu danh thắng Tây Thiên – Tam Đảo. Song song với đó, việc xây dựng hồ sơ khoa học đề nghị xếp hạng di tích các cấp và đưa di sản văn hóa phi vật thể vào danh mục quốc gia được thực hiện thường xuyên, bài bản.
Trong giai đoạn 2021–2025, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tham mưu UBND tỉnh công bố 571 di sản văn hóa phi vật thể; hoàn thiện hồ sơ đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa ba di sản vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia; đồng thời đang hoàn thiện 15 hồ sơ khoa học di sản văn hóa phi vật thể trình cấp có thẩm quyền xem xét.
Tuy nhiên, công tác bảo tồn di sản tại Phú Thọ vẫn đối mặt với không ít khó khăn. Một số di tích khảo cổ học và di tích lịch sử cách mạng chưa được đầu tư tương xứng; nhiều loại hình di sản phi vật thể đứng trước nguy cơ mai một do thiếu lực lượng kế cận; nguồn kinh phí tu bổ di tích còn hạn chế so với nhu cầu thực tế; chế độ đãi ngộ đối với nghệ nhân và người trông coi di tích chưa thực sự tạo động lực lâu dài.
Trong thời gian tới, tỉnh Phú Thọ định hướng tiếp tục đẩy mạnh lập và triển khai quy hoạch các di tích quốc gia đặc biệt; nghiên cứu, xây dựng mô hình quản lý phù hợp với từng loại hình di sản; tăng cường ứng dụng công nghệ số trong quản lý, lưu trữ và khai thác dữ liệu di sản phục vụ nghiên cứu và phát triển du lịch thông minh. Đối với di sản phi vật thể, tỉnh sẽ tiếp tục thực hiện các đề án bảo vệ di sản đã được UNESCO ghi danh; xây dựng hồ sơ trình UNESCO công nhận Tín ngưỡng thờ Mẫu Tây Thiên và Mo Mường; đồng thời chú trọng bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số, làng nghề và lễ hội dân gian.
Hiện Phú Thọ có 2.778 di tích, trong đó 979 di tích đã được xếp hạng, gồm 6 di tích quốc gia đặc biệt, 176 di tích quốc gia và 797 di tích cấp tỉnh. Tỉnh còn sở hữu 6 bảo vật quốc gia cùng hàng nghìn hiện vật đang được lưu giữ tại Bảo tàng Hùng Vương, các bảo tàng tư nhân và hệ thống di tích trên địa bàn.
Về di sản văn hóa phi vật thể, Phú Thọ có gần 2.000 di sản, trong đó 41 di sản được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đặc biệt, tỉnh có 5 di sản được UNESCO ghi danh, tiêu biểu như tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương, hát Xoan Phú Thọ, góp phần khẳng định vị thế của vùng đất Tổ trong không gian văn hóa Việt Nam.
Lễ hội Tây Thiên.
Việc nhận diện, thống kê và công bố di sản theo đúng quy định của Luật Di sản văn hóa đang được triển khai đồng bộ, tạo nền tảng quan trọng để Phú Thọ phát triển du lịch văn hóa – tâm linh song hành với bảo tồn bản sắc trong tiến trình phát triển kinh tế – xã hội.
Nguồn: VnExpress
